Mapa strony

Aktualności

W sobotę, 20 maja, w godzinach 18 a 22, Centrum Nauki Leonardo da Vinci w Podzamczu Chęcińskim czeka na pasjonatów nauki i dobrej zabawy. Na tę wyjątkową noc przygotowano wiele atrakcji. Część „naukową” przygotowuje Uniwersytet Jana Kochanowskiego – Wydział Matematyczno-Przyrodniczy.

„Noc Muzeów”, to wyjątkowa okazja dla wszystkich miłośników nauki i aktywnego spędzania czasu. Michał Piast – Dyrektor Regionalnego Centrum Naukowo-Technologicznego w Podzamczu zapewnia, że wszyscy, którzy odwiedzą Centrum Nauki Leonardo da Vinci z całą pewnością nie będą zawiedzeni.  Tego wieczoru wrażeń nie zabraknie. Warsztaty naukowe zostaną poprowadzone przez wykwalifikowaną kadrę pracowników Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, a dodatkową atrakcję zapewni główny sponsor „Nocy Muzeów” – PGE Obrót S.A. w postaci  pokazu laserów i animacji laserowych.
Podczas sobotniej imprezy w Centrum Nauki, Instytut Chemii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, będzie odkrywał „chemię od kuchni” poprzez kapuścianą tęczę, chemicznego kameleona, lawową lampę, kolorowy wir, lusterko w probówce czy zegar jodowy. Ciekawość pobudzą także efektowne eksperymenty z suchym lodem. Uczestnicy warsztatów „Poczuj chemię, dotknij chemię”, będą mogli przenieść zjawiska występujące w przyrodzie do laboratorium i lepiej  poznać chemię, która nie musi być trudna i nudna.
Pasjonaci biologii i medycyny będą mogli poczuć się jak prawdziwi lekarze, a to za sprawą kolejnego warsztatu pn. „Biosekcja serca wieprzowego”, którą wykonacie z fachową precyzją pod okiem doświadczonych profesjonalistów.
Kolejną atrakcją jest warsztat pn. „Inżynieria genetyczna w pigułce” organizowany przez Koło Naukowe biotechnologów „Mikroby” działające przy Zakładzie Mikrobiologii UJK w Kielcach. Warsztat, to niesamowita gratka dla amatorów-genetyków i okazja do zapoznania się z podstawami inżynierii genetycznej podczas izolacji DNA z materiału roślinnego. Oczywiście, tak jak w przypadku poprzedniej edycji Nocy Muzeów, nie może zabraknąć Instytutu Fizyki. Na dachu Centrum Nauki znajdziecie lunetę, przystosowaną do obserwacji gwiazd i słońca. Miłośnicy fizyki i astronomii z całą pewnością z niecierpliwością będą czekać na jego zachód, który sobotę, 20 maja, w gminie Chęciny przewidziany jest na godzinę 20.28.
Po raz pierwszy w Centrum Nauki dzięki uprzejmości Instytutu Geografii zaprezentowany zostanie niezwykle atrakcyjny warsztat pn. „Jak powstają góry i doliny – w ziarnku piasku ukryte, 3D SHOW”. Udział w warsztacie z całą pewnością pozwoli Wam lepiej poznać Ziemię i zachodzące w niej procesy.
Po naukowych doświadczeniach będzie można obejrzeć laserowe show, pokaz laserów przestrzennych i animacji laserowych. W trakcie całej imprezy będzie można wejść do wirtualnej rzeczywistości świata 3d zakładając specjalne okulary.
Na wszystkie atrakcje wstęp wolny. Organizatorem „Nocy Muzeów” w Podzamczu Chęcińskim jest Centrum Nauki Leonardo da Vinci i Uniwersytet Jana Kochanowskiego. Partnerem imprezy jest PGE Obrót S.A.  

W Muzeum Regionalnym w Pińczowie można zobaczyć wystawę „Świątki w krajobrazie Ponidzia” zorganizowaną przez Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych. Prezentowane obrazy są dziełem artysty malarza Jacka Korpantego wzbogacone wierszami poety Adama Ochwanowskiego. Przedstawiają przydrożne kapliczki, figurki oraz krzyże, będące charakterystycznym i niezwykle urokliwym elementem krajobrazu kulturowego Ponidzia i otaczającej nas przyrody. Wśród nich można podziwiać wiele zabytkowych perełek z wizerunkami świętych: Św. Jana Nepomucena, Św. Mikołaja, Św. Agaty, Św. Antoniego, Św. Walentego, Św. Floriana, Św. Pawła, Św. Rozalii, Św. Stanisława. Zobaczyć można również figury Matki Boskiej, Anioła Stróża, Chrystusa Frasobliwego oraz kapliczkę „szwedzką” i kapliczkę Męki Pańskiej.
Dwanaście obrazów świątków prezentowanych na wystawie zamieszczono w wydanym przez ZŚiNPK kalendarzu na 2017 rok.
Mieszkańców Ponidzia, turystów oraz wszystkie zainteresowane osoby serdecznie zapraszamy do obejrzenia ekspozycji, która w Muzeum Regionalnym w Pińczowie będzie czynna do 28 maja 2017 roku.

Wypalanie traw to jeden z najbardziej brutalnych sposobów niszczenia środowiska. Wbrew pozorom, nie daje żadnych korzyści, a wręcz przeciwnie – przynosi same szkody zarówno dla przyrody jak i  dla człowieka. 

Wypalanie traw jest u nas złą tradycją, z którą od lat zmagamy się wszyscy: strażacy, policjanci i służby ochrony środowiska. To że ziemia się wyjaławia, a nie użyźnia i że nie jest to żaden sposób odnawiania łąki – wielokrotnie wypowiadali się naukowcy. Mimo akcji uświadamiających, rolnicy nadal sądzą że ogień to najtańszy sposób zwalczania chwastów pozbywania się uschniętej trawy i resztek pożniwnych.
Zmorą pożarową jest wiosenne wypalanie traw. Płoną całe wzgórza, uważane przez ludzi za nieużytki, a one często, tak jak na Ponidziu są rezerwatami przyrody. Co kieruje ludźmi, którzy decydują się na tak nierozważne działanie? Przede wszystkim panujące powszechnie błędne przekonanie, że wypalenie trawy spowoduje szybszy i bujniejszy odrost młodej zielonej trawy. Niewątpliwym czynnikiem przyczyniającym się do złej praktyki wypalania traw jest niewiedza o wynikających z tego faktu zagrożeniach i skutkach – nie tylko prawnych.

Dla świata przyrody wypalanie traw to wielka katastrofa ekologiczna.

  • W pożarach giną chronione i cenne gatunki roślin – już przy 50OC następuje śmierć tkanek roślinnych. Uszkodzeniu ulegają rośliny jedno i dwuliścienne, ich korzenie, łodygi i liście. Następuje selekcja negatywna, giną wartościowe trawy, najcenniejsze i delikatne gatunki ziół, pozostają tylko rośliny głęboko korzeniące się. Zmienia się więc skład gatunkowy łąk, wielogatunkowe pięknie kwitnące murawy zostają zastąpione co najwyżej kilku gatunkowymi zbiorowiskami traw. Na pożarzysku w pierwszej kolejności rozwijają się odporniejsze, bardziej ekspansywne gatunki roślin np. nawłoć czy trzcinnik piaskowy – wypierając inne delikatniejsze i słabsze rośliny. Wbrew pozorom zwiększa się także udział chwastów – łąki i pastwiska stają się bezwartościowe. Na ich regenerację ziemia potrzebuje kilku lat. Uboższy ekosystem jest mniej odporny na zakłócenia bowiem zachwiana zostaje równowaga biologiczna.
  • Ginie zespół drobnych organizmów żyjących w powierzchniowych warstwach gleby (bakterii, promieniowców, larw owadów, pierścienic, pajęczaków oraz grzybów) odpowiedzialny za przyśpieszony rozkład resztek roślinnych i pozwalający roślinom asymilować azot atmosferyczny.
  • Podczas pożaru niszczona jest część niezbędnej dla żyznej gleby materii organicznej, w wyniku tego spowolniony zostaje proces tworzenia próchnicy (humusu). Mniejsza ilość próchnicy to utrata zdolności gleby do zatrzymywania wody opadowej w przypowierzchniowej warstwie gruntu (najbardziej dostępnej dla pojawiających się nowych roślin). Efektem tego jest obniżona nawet o 5-8% wartość plonów.
  • W wyniku pożaru w glebie następuje utrata azotu, przybywa sporo związków Ca, P i K, pochodzących ze spalonych roślin – jednak większość tych soli mineralnych pozostających w popiele jest albo roznoszona przez wiatr albo w trakcie opadów deszczu spłukiwana do rzek i zbiorników wodnych – gleba staje się mniej zasobna w składniki odżywcze – jałowieje.
  • Lasy, łąki, zakrzaczenia i zadrzewienia śródpolne są miejscami życia ogromnej liczby gatunków owadów, są ostoją ptaków i innych większych zwierząt. Wszystkie one giną wraz z płonącą roślinnością. Ofiarami stają się np. mrówki uważane za sanitariuszy pól (jedna ich kolonia może zniszczyć do 4 mln. szkodliwych owadów rocznie). Giną inne owady – trzmiele, pszczoły osy, motyle (ich jaja i larwy), które biorą udział w rozmnażaniu kwiatów -zmniejszona liczba zapylonych kwiatów to w konsekwencji niższe plony roślin. Ofiarami stają się płazy (żaby, ropuchy) i gady. W płomieniach, z powodu braku tlenu, zaczadzenia lub na skutek podwyższonej temperatury giną też drobne ssaki: krety, nornice, badylarki, ryjówki i inne małe gryzonie, a także zające, lisy, borsuki, kuny. Śmierć w płomieniach czyha również na ptaki. Niszczone są miejsca lęgowe wielu gatunków gnieżdżących się na ziemi lub w strefie krzewów. Palą się również gniazda już zasiedlone, a zatem z jajeczkami lub pisklętami (np. tak lubianych przez nas wszystkich skowronków, przepiórek, bażantów). Giną także inne większe zwierzęta (sarny, jelenie czy dziki – szczególnie młode osobniki), które znajdą się w zasięgu pożaru – tracą orientację w dymie i ulegają zaczadzeniu.
  • Brak drzew które zginęły podczas pożaru powoduje zmiany mikroklimatyczne – zmienia się wilgotność powietrza, naświetlenie, stosunki wodne, ruchy mas powietrza.
  • Pozbawiona pokrywy roślinnej ziemia (szczególnie w miejscach o dużym nachyleniu) staje się podatna na erozję wodną i wietrzną.
  • Pożary zanieczyszczają powietrze. Podczas wypalania powstaje dym, którego składnikami są: dwutlenek i tlenek węgla, tlenki azotu, siarka, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne i dioksyny mające negatywny wpływ na zdrowie ludzi.
  • Dwutlenek węgla z wypalanych traw powiększa niekorzystny bilans gazów cieplarnianych przyczyniając się do zwiększenia temperatury naszej planety.
  • Wypalanie traw jest najczęstszą przyczyną pożarów lasów w okresie wiosennym.
  • Każdy pożar to ogromne koszty akcji gaśniczych oraz duże nakłady finansowe związane z usuwaniem szkód w środowisku.

Wypalanie traw i zarośli jest prawnie zabronione!

Sankcje karne.

  • Kto wypala łąki, pastwiska, nieużytki, rowy, pasy przydrożne, szlaki kolejowe oraz trzcinowiska lub szuwary podlega karze aresztu lub grzywny (art. 131 pkt 12 ustawy
    z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (T.j. Dz. U. z 2016r., 2134 ze. zm.)),
  • Kto wypala roślinność mogąc powodować zniszczenia w świecie roślinnym
    i zwierzęcym o znacznych rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat (art. 181 § 1. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (T. j. Dz. U. z 2016r.,poz. 1137, ze ))
  • Zabrania się w lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, podejmowania działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności wypalać wierzchnią warstwę gleby i pozostałości roślinne (art. 30 ust. 3 pkt 3. ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (T. j. Dz. U. z 2015r.,poz. 2100 ze. zm.))

Od sierpnia 2004 r sprzymierzeńcem w walce z wypalaniem trawy stały się przepisy dotyczące dopłat bezpośrednich i rolnośrodowiskowych z funduszów Unii Europejskiej. Uznaje się w nich, że wypalanie traw jest działaniem wbrew tzw. dobrej kulturze rolnej, a rolnicy dopuszczający się takich praktyk mogą zostać pozbawieni dopłat wypłacanych przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

 

Po długiej zimie z tęsknotą wyczekiwaliśmy charakterystycznych dla tego regionu żółtych zwiastunów wiosny. Pierwsze ciepłe dni sprawiły, że wegetacja na Ponidziu ruszyła pełną parą. W rezerwacie przyrody „Krzyżanowice”, na wierzchowinie wzgórza oraz na jego stokach, można zobaczyć kwietne dywany utworzone przez chronione miłki wiosenne. W obrębie murawy zakwitły także: wilczomlecz sosnka, fiołek wonny, pięciornik piaskowy oraz pierwiosnka lekarska.
Można by za Wojtkiem Belonem powiedzieć: „Miłkiem wyzłocony kraj…”, „Ponidzie wiosenne, Ponidzie leniwe…”

W ramach współpracy z naszą jednostką, wychowankowie Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Podzamczu wykonali 40 budek lęgowych. Materiały do ich wykonania zabezpieczył  Zespół. Część praktyczną poprzedziła prelekcja na temat budowy i typu budek, życia ptaków, które z nich korzystają oraz prawidłowego montażu. Budki zostały zawieszone na terenie  ośmiu placówek oświatowych w:  Pińczowie, Busku –Zdroju, Bogucicach, Dobrowodzie oraz przy siedzibach Zespołu w Kielcach i Krzyżanowicach Średnich.

Przyszła wiosna. Przyroda budzi się do życia. Na drzewach pojawiają się nieśmiało pierwsze pąki, zwierzęta wybudzają się ze snu zimowego, wokół słychać śpiew ptaków, kwitną pierwsze wiosenne kwiaty. Do tego dziś jest piękny dzień – Dzień Kobiet. Z tej okazji uczniowie SP nr 5 w Kielcach z Opiekunem Panią Justyną Czyżewską podczas warsztatów w sali dydaktycznej Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych w Kielcach wykonali rozkwiecone „Wiosenne drzewa” dla mamy/babci/cioci. Do wykonania prac plastycznych dzieci wykorzystały rolki po papierze toaletowym i odcisk własnej rączki, a do ozdobienia drzewek- wycinanki. Warsztaty poprowadziła Paulina Pytlas.

Wiosna za pasem. W związku z tym 23.02.2017 roku w Muzeum Zabawy i Zabawek w Kielcach odbyły się warsztaty mające na celu wytłumaczenie uczniom skąd się biorą pory roku. Ponieważ wczesną wiosną należy kontynuować dokarmianie ptaków, zajęcia połączone były z wykonaniem mini karmników. Pyszności zostały zawieszone na jednym z drzew rosnących na Skwerze Imienia Stefana Żeromskiego w Kielcach. Były to swoiste „pączki” dla ptaków z okazji Tłustego Czwartku. Zajęcia prowadziła Paulina Pytlas (ZŚiNPK) a warsztaty zorganizowała Marlena Chudzik (MZiZ).

Dotychczasowy stan przygotowań do budowy Ośrodka Edukacji Ekologicznej w Umianowicach był tematem konferencji z udziałem marszałka województwa Adama Jarubasa i członka zarządu Piotra Żołądka, która odbyła się 27.02.2017 r. na zamku w Kijach.

Podczas spotkania przedstawiono koncepcję architektoniczną oraz założenia programowe ośrodka.

W opinii marszałka A. Jarubasa nie ma na razie zagrożeń dla budowy i realnym jest koniec 2018 roku, jako termin oddania obiektu dla młodzieży, turystów, przyrodników i naukowców z PAN.

W konferencji uczestniczyli m.in. Andrzej Pałys –  Prezes WFOŚiGW w Kielcach, Sławomir Neugebauer – dyrektor departamentu rozwoju obszarów wiejskich i środowiska.

W trakcie spotkania prezentację na temat unikalnej przyrody Umianowic przedstawił prof. T. Zając z PAN z Krakowa.

Gospodarzami konferencji byli wójt Krzysztof Słonina i dyrektor ZŚiNPK Tomasz Hałatkiewicz.

Kolejną roboczą konferencję zaplanowano na przełomie maja i czerwca 2017 r.

W piątek, 13 stycznia 2017 roku, uczestniczyliśmy, już po raz trzeci, w „Nocy Biologów” organizowanej przez Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach. Ogromne zainteresowanie wzbudziło  nasze stoisko dotyczące projektu Life +  pn.   „Owce  jako żywe kosiarki … – ochrona cennych przyrodniczo siedlisk na Ponidziu”.  Największym powodzeniem wśród „małych i dużych uczestników” cieszyły się   nasze owieczki i kozy przywiezione specjalnie z Ponidzia na „Noc Biologów”. Nie mniej uwagi przykuły  nasze stoiska dotyczące popielic: „Puszysta popielica – nocny duszek naszych lasów” i jelonka rogacza „Rzadkie i chronione – poznaj Jelonka rogacza”, na których uczestnicy mogli zapoznać się z biologią i ochroną tych zwierząt. W imieniu naszej jednostki zapraszamy na „Noc Biologów” w przyszłym roku – my na pewno będziemy i przygotujemy dla Państwa moc wrażeń.

 

„…wyjątkowy kalendarz, który oddajemy w Państwa ręce ozdobiony jest arcydziełami architektury krajobrazu Ponidzia czyli figurkami przydrożnymi. W tym wydaniu okraszonymi pędzlem artysty, malarza Jacka Korpantego i słowem poety Adama Ochwanowskiego.”

Adam Jarubas

 

„Wielką siłą tych niewielkich kapliczek jest rola, jaką kiedyś pełniły w życiu lokalnej społeczności. Integrowały ją, gromadziły, były miejscami spotkań, przemyśleń. To przy nich, w ciężkich czasach ludzie szukali nadziei, spokoju oraz ukojenia.”

Piotr Żołądek

Pomimo trudnych warunków atmosferycznych, przy wypełnionej widowni w sobotę 07.01.2017 r. w Samorządowej Instytucji Kultury KASZTELANIA w Kijach odbyła się promocja kalendarza artystycznego wydanego przez Naszą instytucję.

Gościem imprezy był piewca Ponidzia- poeta – Adam Ochwanowski, a w rolę gospodarza w imieniu Dyrektora Tomasza Hałatkiewicza wcielił się kol. Dariusz Wiech.
W tegorocznym kalendarzu zatytułowanym „Świątki w krajobrazie Ponidzia” obok wierszy Adama Ochwanowskiego znajdziemy reprodukcję obrazów Jacka Korpantego przedstawiające ponidziańskie świątki.

W zgodnej opinii uczestników spotkania, tegoroczny artystyczny kalendarz jest wydarzeniem wyjątkowym i niezwykłym. W oryginalny sposób przybliża krajobraz Ponidzia oraz zwraca uwagę na konieczność ochrony naszej historii i korzeni.

W kuluarowych rozmowach uczestnicy spotkania gratulowali pomysłu i proponowali nowe tematy do kolejnych wydań.
Z pewnością jednym z ciekawych pomysłów jest propozycja wydania przez Naszą instytucję wszystkich świątków z Ponidzia w specjalnym albumie.
Spotkanie zakończyły życzenia noworoczne przekazane pracownikom parków i zgromadzonej publiczności przez gospodarzy gminy Kije.