Mapa strony

Najcenniejsze obiekty przyrody żywej i nieożywionej są objęte różnymi formami ochrony przyrody. Ustawa o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004r. wyróżnia następujące:

  1. parki narodowe;
  2. rezerwaty przyrody;
  3. parki krajobrazowe;
  4. obszary chronionego krajobrazu;
  5. obszary Natura 2000;
  6. pomniki przyrody;
  7. stanowiska dokumentacyjne;
  8. użytki ekologiczne;
  9. zespoły przyrodniczo-krajobrazowe;
  10. ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów.

Na terenie Szanieckiego Parku Krajobrazowego znajdują się:

Rezerwaty przyrody. Są to obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.

Lp. Nr w rejestrze RDOŚ Nazwa rezerwatu Powierzchnia (ha) Rok utworzenia Położenie
1. R – 018 „Owczary” 0,61 1959 Owczary, gm. Busko – Zdrój
Rezerwat znajduje się w granicach Szanieckiego Parku Krajobrazowego. Położony jest śródpolnym zagłębieniu. Jest jedynym słonoroślowym rezerwatem na terenie Niecki Nidziańskiej. Przedmiotem ochrony jest zabezpieczenie skupiska roślin halofilnych rozwijających się wokół siarczanowo-słonych źródeł. Osobliwościami florystycznymi są: muchotrzew solniskowy, łoboda oszczepowata, nostrzyk ząbkowany, mannica odstająca. Obok zbiorowiska słonolubnych na południowych stokach rezerwatu rozwinęła się murawa kserotermiczna. Faunę rezerwatu reprezentuje związany z solniskiem chrząszcz Pogonus persicus.

Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.

Lp. Nr w rejestrze RDOŚ Nazwa Rok utworzenia Położenie
1. 142 Odsłonięcie geologiczne 1987 miast Busko – Zdrój, gm. Busko – Zdrój
próg skalny w górnej części wzniesienia o dł. 12 m i wys. 4 m zbudowany z gipsów wielkokrystalicznych tzw. szklicowych
2. 143 „Odsłonięcie geologiczne – Zimne Wody” 2002 miasto Busko – Zdrój, gm. Busko – Zdrój
próg skalny wys. 5 m w zboczu wzniesienia zbudowanego z serii gipsowej badenu; w dolnej części odsłonięcie dł. 8 m., wys. 3,5 m, widoczne gipsy wielkokrystaliczne tzw. „jaskółcze ogony”; u podstawy źródło dające początek strumykowi płynącemu głęboko wciętą malowniczą dolinką
3. 736 Zespół jaskiń krasowych 2001 Kików, gm. Solec – Zdrój
jaskinie powstałe w wapieniach i piaskowcach jurajskich i kredowych
4. 356 Jaskinia 1995 Śladków Duży, gm. Chmielnik
jaskinia w wapieniu mioceńskim powstała wskutek rozmycia szczeliny międzywarstwowej; otwór w jaskini jest ciasny i niski za nim ciągnie się 3 metrowy korytarz prowadzący do stosunkowo niskiej komory o średnicy ok. 5 m.; ścianki jaskini wygładzone przez wodę; jaskinia jest wilgotna w głębi ciemna. Położony w otulinie.
5. 751 Modrzew europejski 2003 Smogorzów ,gm. Stopnica
Modrzew europejski obwód pnia na wys. – 130cm – 282; wiek ok. 200 lat. Położony w otulinie.

Stanowiska dokumentacyjne są to niewyodrębniające się na powierzchni lub możliwe do wyodrębnienia, ważne pod względem naukowym i dydaktycznym, miejsca występowania formacji geologicznych, nagromadzeń skamieniałości lub tworów mineralnych, jaskinie lub schroniska podskalne wraz z namuliskami oraz fragmenty eksploatowanych lub nieczynnych wyrobisk powierzchniowych i podziemnych. Stanowiskami dokumentacyjnymi mogą być także miejsca występowania kopalnych szczątków roślin lub zwierząt.

Lp. Nr w rejestrze RDOŚ Nazwa Powie-
rzchnia (ha)
Rok utworzenia Położenie
1. 04 Wyrobisko poeksploatacyjne gipsów ok. 5 2002 Gartatowice, gm. Kije
wyrobisko poeksploatacyjne gipsów
2. 01 „Zajęcza Góra” 11,19 2002 Skotniki Małe, gm. Busko – Zdrój
profil wapienny z głazowiskiem w miejscu dawnego kamieniołomu
3. 02 Ściana łomiku 0,61 2002 Młyny, gm. Busko – Zdrój
ściana odsłaniająca przekątnie warstwowane bloki skalne o wys. ok. 4 m

Użytki ekologiczne to zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej – naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.

Lp. Nr w rejestrze RDOŚ Nazwa Powie-
rzchnia (ha)
Rok utworzenia Położenie
1. 09 „Ostra Góra” 1,12 2002 Skotniki Małe, gm. Busko – Zdrój
gipsowe wzgórze z roślinnością kserotermiczną
2. 40 „Wąwóz Kikowski” 9,57 2002 Kików, gm. Solec – Zdrój
fragment wąwozu, którego podłoże geologiczne stanowią wapienie i piaskowce jurajskie i kredowe; roślinność kserotermiczna
3. 65 „Oczko wodne” 0,46 2002 Sędziejowice, gm. Chmielnik
niewielki staw na terenie leśnictwa Suchowola, oddz. 252i z zaroślami wierzby, olszyny i kruszyny. Położony w otulinie.
4. 123 Kompleks leśny z oczkami wodnymi 2011 Chrapków, gm. Pińczów
Kompleks sześciu kilkuarowych śródleśnych oczek wodnych wraz z otaczającymi je zbiorowiskami roślinności bagiennej o powierzchni 1,04 ha.
5. 124 Jezioro Pleban 2011 Szarbków, gm. Pińczów
Śródleśny zbiornik wodny wraz z otaczającą go roślinnością zbiorowisk szuwarowych o powierzchni 1,02 ha. Obiekt o dużych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, mający ogromne znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej Parku.