Mapa strony

Cechą szczególną Parku są jego walory historyczne. Ogromne kompleksy leśne kryją wiele śladów z czasów Powstania Styczniowego i II wojny światowej – głównie mogił powstańców, żołnierzy i ludności cywilnej.

Na polanie zwanej „Polaną Langiewicza” znajdował się obóz ćwiczebny powstańców z 1863 roku. Czasy powstania pamięta zapewne rosnąca tu 200-letnia sosna – pomnik przyrody. Nieopodal, w samym sercu lasów siekierzyńskich znajduje się owiane legendą miejsce – Wykus – uroczysko leśne – miejsce zgrupowań AK, związane z dowódcą oddziałów partyzanckich mjr Janem Piwnikiem „Ponurym”. W 1943 roku toczyły się tu ciężkie walki pomiędzy oddziałami partyzanckimi a Niemcami – znane jako „obławy”. Na Wykusie znajduje się „kapliczka świętokrzyska” upamiętniająca partyzantów AK.

Na Wykusie, przebywał również mjr Henryk Dobrzański – „Hubal” i toczyły się walki Armii Ludowej. „Ponury” stacjonował też na Kamieniu Michniowskim i na Polanie Langiewicza.

Anonimowym bohaterem tamtych czasów pozostaje ludność cywilna. Wśród licznych śladów terroru okupanta najtragiczniejszą wymowę ma los Michniowa, który stał się symbolem martyrologii polskiej wsi. Powstało tam mauzoleum upamiętniające walczących i zamordowanych mieszkańców polskich wiosek.

Na terenie Parku i otuliny znajdują się stanowiska archeologiczne starożytnego górnictwa i hutnictwa, związane z dymarkową metodą wytopu żelaza.

O czasach późniejszego hutnictwa świadczą pozostałości zakładów w Mostkach, Parszowie i Wąchocku. Ta ostatnia miejscowość słynie z XIII-wiecznego opactwa cystersów – jednego z najcenniejszych polskich zabytków. W krużgankach klasztornych spoczywają prochy dowódcy oddziałów AK mjra Jana Piwnika „Ponurego”, a w kilku salach prezentowane są zbiory patriotyczne.

W wielu miejscowościach znajdują się zabytkowe obiekty sakralne – XIII-wieczny, romański kościół w Tarczku, XIV-wieczny kościół w Chybicach, XVII-wieczne kościoły we Wzdole Rządowym i ciekawy – drewniany obiekt w Radkowicach, wyposażony w okna typu gomułki.