Raniuszek zaobserwowany z rana w pobliskim rezerwacie Sufraganiec.

To niewielki i uroczy ptaszek o okrągłym, puszystym ciele, niezwykle długim ogonie (nawet 10 cm!) i delikatnym upierzeniu wyróżniającym go wśród leśnych mieszkańców.

Ze względu na swój charakterystyczny kształt jest często nazywany „latającym lizakiem” lub „latającą łyżeczką”.

Mały, ruchliwy, skaczący z gałązki na gałązkę i nawołujący delikatnym: „sit, sit, sit”.

Można go spotkać w lasach liściastych, mieszanych, borach, puszczach, śródpolnych zadrzewieniach, zagajnikach, nieużytkach z drzewami liściastymi.

Buduje imponujące jak na siebie gniazdo, które dochodzi do 25 cm wysokości.

Ma mały, słaby dziobek i z tego powodu żywi się niemal wyłącznie owadami, ich larwami i jajami. Nie byłyby w stanie poradzić sobie z twardymi skorupkami czy łupinami nasion.

Jest to ptak osiadły, na zimę pozostaje w kraju. Można wtedy zobaczyć grupki raniuszków tulące się do siebie na gałęziach. W ten sposób ptaki wzajemnie się ogrzewają, minimalizując utratę ciepła.

Raniuszek zwyczajny został wybrany Ptakiem Roku 2025 w Polsce.

Jest też symbolem Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Logo zaprojektował w 1993 r. Jerzy Desselberger – artysta-grafik, ornitolog, sekretarz i wieloletni członek Komisji Faunistycznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, twórca znaczków pocztowych z wizerunkami ptaków i innych zwierząt zaprojektowanych na zlecenie Poczty Polskiej.